CGI (Common Gateway Interface)

CGI’ ın ne olduğunu anlatmaya geçmeden önce bazı kavramların açıklanması gerekmektedir. Buna Web Server ve Client ile başlamak yerinde olur. Web Server’ lar (HTTPd Server), Web sayfalarını üzerinde bulunduran makinalardır. Bu makinalar genelde kendi üzerlerinde bulunan Web sayfalarına erişmek için 80 numaralı portu kullanırlar. Client ise, Web Server’ lar üzerindeki Web sayfalarına erişmek isteyen makinalardır. Client herhangi bir porttan Web Server ile iletişim kurabilir. Stdin standard input’ un kısaltılmışıdır ve server açısından client’ ın server’ a gönderdiği veriler anlamına gelir. Stdout standard output’ un kısaltılmışıdır ve server’ ın client’ ın gönderdiği verileri işlemesi sonucunda client’ a gönderdiği sonuç bilgisi anlamına gelir.

Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, HTTP protokolü, server’ dan client’ a ve client’ tan server’ a veri aktarımını destekler. Client’ ın server’ a veri gönderebilmesi, formlar aracılığıyla olur. Form, client’ ın server’ a veri ulaştırmasını sağlamak amacıyla HTML dili kullanarak yazılmış Web sayfalarıdır. Kullanıcının (client) form aracılığıyla server’ a gönderdiği bilgiyi işleyecek server tarafında çalışan bir programa ihtiyaç vardır. Bu programa gateway programı denir. CGI (Common Gateway Interface), client’ ın gönderdiği input verileri alıp, gateway programına veren (gateway programının çalışmasını sağlayan) ve programın çıktısını tekrar client’ a ileten, kısaca server ve server tarafındaki gateway programları arasında iletişimi sağlayan, bir arayüz, protokoldür.

Bir Web Client programının (Web browser), HTTP server’ ına veri göndermesini sağlamak için hazırlanan formlar, HTML diliyle aşağıdaki gibi başlar:

<FORM ACTION=”URL” METHOD=get | post>

…..

…..

</FORM>

Action seçeneğinde belirtilen URL, formun doldurulduktan sonra, hangi Web server’ daki hangi program tarafından işleneceği bilgisini ifade eder. Method seçeneği ise, formun Web server’ ına hangi methodla ulaştırılacağını belirtir. Yukarıdan da anlaşılacağı gibi, formdaki bilgiler iki methodla ulaştırılabilir. Get metodu kullanılırsa, veri çevresel değişkenler aracılığı ile, Web Server’ a ulaştırılır. Bu metodla bütün form bir query_string değişkeninin içine konur, action kısmında belirtilen adres ve programın sonuna eklenir ve tek bir URL olarak gönderilir.

http://bla.bla.edu./stuff/program?query_string

Veri büyüklüğü sınırlandırılmıştır. Bu yöntem kullanıldığı zaman, actionda belirtilen URL önce decode edilmelidir, çünkü form doldurulup, submit edildiğinde, browser bütün bilgiyi URLencode eder. Decode işlemi bir CGI script (gateway programı) ile yapılabilir. Yukarıda submit edilen URL incelendiğinde, soru işaretine kadar olan kısmın, formun action kısmında yer alan adres ve program olduğu görülür. Soru işaretinden sonraki kısım ise, gönderilen verilerin yer aldığı değişkendir.

Post metodu kullanıldığında ise, CGI veriyi stdin olarak, alır ve bütün çevresel değişkenlere gerekli atamaları yapar. Veri üzerinde herhangi bir büyüklük sınırlaması yoktur.